Wrocławski Ogród Zoologiczny i Afrykarium

ZOO Wrocław i Afrykarium może zamienić leniwy dzień w podróż przez kontynenty. Najstarszy ogród zoologiczny w Polsce działa od 1865 roku, a jego serce stanowi nowoczesne Afrykarium – unikatowy pawilon poświęcony ekosystemom Afryki.

Krótka historia ZOO Wrocław i narodziny Afrykarium

Pierwszym dyrektorem ZOO, który funkcję tę pełnił od 1864 do 1882 roku, był dr Franz Schlegel, przyrodnik i lekarz. Początkowo zwiedzający mogli zobaczyć 189 zwierząt, w tym niedźwiedzie, sarny, strusie, wielbłądy, wilki, zebrę, daniele czy też lamy. Dzięki popularności ogrodu stopniowo rosły dochody, co umożliwiło jego rozbudowę. Polscy magnaci sami przekazywali zwierzęta na rzecz ogrodu zoologicznego.

Następcą Franza Schlegela był Hermann Stechmann, za czasów którego szybko rozbudowano ogród, a liczba zamieszkałych w nim zwierząt przekroczyła 1600. Później dyrektorem ZOO został podróżnik i przyrodnik Friedrich Grabowsky.

W czasie wojny i powojennych zawirowań, aż 90 proc. wszystkich zwierząt w ZOO we Wrocławiu straciło życie z niedożywienia. Po ponownym otwarciu ogrodu 1 maja 1927 roku powiększono go o 3 ha i sprowadzono nowe zwierzęta. Kolejny kryzys, czyli II wojnę światową, przetrwało jedynie 300 osobników.

Pierwszym polskim dyrektorem wrocławskiego ZOO został Karol Łukaszewicz w 1947 roku i kierował nim do 1966 roku. Od 1966 do 2006 roku, przez 40 lat ogrodem zarządzał Antoni Gucwiński wraz z żoną Hanną. Nagrywali oni w ogrodzie program „Z kamerą wśród zwierząt” dla telewizji państwowej. Obecnie od 2007 roku dyrektorem ogrodu zoologicznego we Wrocławiu jest Radosław Ratajszczak.

Punktem zwrotnym w historii ZOO okazał się rok 2014 i otwarcie Afrykarium. Zamiast klasycznego „zbioru akwariów” powstała spójna, immersyjna opowieść o wodnych i nadwodnych ekosystemach Afryki – od raf Morza Czerwonego, przez jeziora Wielkich Rowów Afrykańskich, po surowe wybrzeża Namibii i tajemniczą dżunglę dorzecza Konga. Koncepcja całego kontynentu w jednym pawilonie okazała się magnesem dla zwiedzających i impulsem do dalszego rozwoju całego ZOO.

Afrykarium – podróż przez afrykańskie biotopy

Zwiedzanie najlepiej zacząć od strefy Morza Czerwonego. Rozległe akwaria z rafą koralową pozwalają obserwować bogactwo barw i kształtów, a spokojny rytm podwodnego życia uświadamia, jak wrażliwy jest ten ekosystem. Chwilę później przenosisz się do Afryki Wschodniej. W półmroku, za grubymi szybami, majestatycznie przesuwają się hipopotamy, a w zbiornikach obok migoczą ławice pielęgnic z jezior Malawi i Tanganika. Szum wodospadu i wilgotne powietrze sprawiają, że łatwo zapomnieć o miejskim zgiełku.

Kulminacja następuje w Kanale Mozambickim. Szklany korytarz prowadzi pod powierzchnią ogromnego zbiornika, w którym nad głową przepływają rekiny, płaszczki i żółwie morskie. Dalej czeka Wybrzeże Szkieletowe – surowe, wietrzne w klimacie, ale pełne życia pod wodą. Pingwiny przylądkowe i kotiki afrykańskie poruszają się z gracją, a ich popisy przy szybie należą do najczęściej fotografowanych scen.

Zwieńczeniem trasy jest dżungla nad rzeką Kongo. Pośród bujnej roślinności spokojnie unoszą się manaty, obok zaś, w oddzielnym zbiorniku, czają się krokodyle nilowe.

Cała przestrzeń to doskonale skalibrowana maszyna życia: miliony litrów wody w nieustannym obiegu, precyzyjna filtracja i stała kontrola parametrów gwarantują zwierzętom warunki jak najbliższe naturalnym.

Jakie gatunki zwierząt znajdziesz w ZOO Wrocław?

Wyjście z Afrykarium rozpoczyna piękną przygodę – kilka kroków dalej szerokie aleje i wysokie korony drzew poprowadzą Cię w kolejne, niezwykłe zakątki. W odrestaurowanej Słoniarni zobaczysz dwie słonice indyjskie – Birmę i Toto – a obok nich hipopotama karłowatego, tapiry anta oraz zawsze budzące uśmiech kapibary. To dobry punkt startowy, bo pawilon ma formę historycznego „Domu Gruboskórców”, a ekspozycje są pod dachem, więc sprawdzają się także przy gorszej pogodzie.

Jednym z najciekawszych współczesnych kompleksów jest Terai – strefa poświęcona Azji Południowej. Jej sercem są masywne nosorożce indyjskie, którym towarzyszą nadrzewne gibony czapniki oraz drobne, płochliwe mundżaki chińskie. W Terai mieszkają też najmniejsze dzikie koty świata, czyli kotki rude. Wielogatunkowy wybieg pozwala podpatrzeć zwierzęta w różnych „warstwach” – od ziemi po korony drzew.

Nowa Lwiarnia sprowadza uwagę na drapieżniki: przygotowana z myślą o całorocznej ekspozycji daje możliwość obserwacji lwów zarówno na zewnątrz, jak i przez duże przeszklenia wewnątrz pawilonu. W kompleksie zaplanowano także część dla surykatek, które często przykuwają uwagę dzieci.

Miłośnicy małp znajdą ich sporo poza Afrykarium. W Pawilonie Małp Człekokształtnych żyją szympansy z dostępem do wybiegów zewnętrznych, a tuż obok – słynna Pagoda Gibonów z rodzinną grupą gibonów białopoliczkowych na zadrzewionej wyspie. To jedna z bardziej „dźwiękowych” ekspozycji w ogrodzie – poranne śpiewy gibonów słychać z daleka.

W starej części ogrodu odnowiono Ptaszarnię. To dom rzadkich i zagrożonych gatunków, m.in. szpaka balijskiego, największego gołębia świata – korońca plamoczubego – oraz jednego z ptaków rajskich, czarownika. Dzięki modernizacji budynku ptaki można oglądać w bardzo eleganckiej, zabytkowej oprawie.

Na zewnątrz czeka też wiele kocich ikon: przy odrobinie szczęścia zobaczysz tygrysy, pantery śnieżne i mgliste, a dalej – wybiegi wilków, rysi i żbików. W tej części ogrodu znajdują się także okapi – niezwykli „kuzyni żyraf” o pasiastych zadach – które ZOO Wrocław objęło programem ochrony EEP.

Zajrzyj również do pawilonu Sahara z antylopami oryksami szablorogimi – gatunkiem odtworzonym w hodowlach po wyginięciu w naturze – a na „zielony przystanek” wybierz Madagaskar z lemurami: wari rudymi i biało-czarnymi, lemurami koroniastymi oraz rudawkami madagaskarskimi, które śpią pod sufitem.

Rekordy różnorodności bije Terrarium: setki gatunków gadów, płazów i bezkręgowców, żółwie słoniowe, toksyczny liściołaz straszliwy, spektakularne ptaszniki oraz osobny segment „Smoki Indonezji” z waranem z Komodo. W sezonie warto odwiedzić Motylarnię, gdzie wśród roślin swobodnie lata kilkadziesiąt gatunków motyli.

Unikatową, „lokalną” ciekawostką jest Odrarium – zewnętrzna ekspozycja rodzimej fauny i flory, od górnego po dolny bieg Odry oraz starorzecze. W kilku zbiornikach zobaczysz ok. 30 gatunków ryb i blisko 40 gatunków roślin charakterystycznych dla tej rzeki. To świetna przeciwwaga dla egzotyki: po wizycie łatwiej rozpoznać gatunki spotykane podczas spacerów i wypraw nad wodę.

Na łąkach i wybiegach kopytnych spotkasz także mieszkańców sawanny: żyrafy siatkowane (we Wrocławiu doczekały się młodych; stado bywa łączone przestrzennie z zebrą i strusiem), a obok nich m.in. oryksy, milu czy koby – w zależności od sezonu i rotacji na wybiegach.

Nie tylko zwierzęta – co przykuwa uwagę w ZOO Wrocław?

Do ZOO przychodzimy przede wszystkim po to, aby zobaczyć w jednym miejscu tysiące gatunków zwierząt. Niemniej ogród we Wrocławiu oferuje turystom znacznie więcej – zabytkowe budowle, które zachowały się znakomitym stanie pomimo wojennych zawirowań. Są one przykładami XIX-wiecznego historyzmu i eklektyzmu. Wśród nich znajdują się:

• Baszta Niedźwiedzi – najstarszy obiekt we wrocławskim zoo, wybudowany na przełomie 1863 i 1864 roku, z czerwonej cegły. Pierwotnie właśnie tu swoją siedzibę miały niedźwiedzie, zaś w latach 70. i 80. XX wieku dziki i wilki, z kolei na początku XXI wieku sowy,
• Dom Dużych Drapieżców – murowana budowla z przełomu 1874 i 1875 roku, gdzie znajdowała się ekspozycja dużych kotowatych, ale coraz więcej zwierząt posiada dziś własne, nowsze wybiegi,
• Słoniarnia – budynek murowany z 1888 roku, gdzie oprócz słoni prezentowane były i inne duże, afrykańskie zwierzęta – hipopotamy i nosorożce. Obecnie swoją siedzibę mają tu słonie, hipopotamy nilowe i karłowate oraz tapiry anta,
• Restauracja – z 1885 roku, murowana, aktualnie przekształcona na herpetarium,
• Pawilon Małp – budynek murowany, w stylu mauretańskim, wybudowany w 1887 roku, który pierwotnie pełnił funkcję małpiarni,
• Ptaszarnia – pawilon z 1889 roku,
• Domek Nutrii – ciekawy, unikalny obiekt przedwojenny, wybudowany z drewna, pochodzący z 1890 roku.

Jak zaplanować zwiedzanie, aby zobaczyć jak najwięcej?

Najwygodniej przyjść rano w dzień powszedni, zwłaszcza w sezonie letnim. Afrykarium jest częścią ogrodu, więc nie kupujesz osobnych wejściówek; to upraszcza logistykę, ale w popularne weekendy może oznaczać dłuższe kolejki przy wejściu do pawilonu.

Dobry plan zakłada start od Afrykarium, zanim pojawi się największy ruch, a następnie spokojny spacer po wybiegach zewnętrznych i pozostałych pawilonach. Na całość warto zarezerwować przynajmniej pół dnia. Pamiętaj, że wewnątrz bywa ciepło i wilgotno, dlatego ubierz się warstwowo. Rodziny z dziećmi docenią dostępność przewijaków, miejsc odpoczynku i punktów gastronomicznych; większość trasy jest przyjazna dla wózków i osób o ograniczonej mobilności.

Pokazowe karmienia i wydarzenia w ZOO Wrocław

Pokazowe karmienia to momenty, podczas których można zobaczyć zwierzęta w naturalnej aktywności i posłuchać opowieści opiekunów. Harmonogram zmienia się w zależności od sezonu i potrzeb podopiecznych, dlatego przed przyjazdem sprawdź aktualny plan dnia.

W Afrykarium dużą popularnością cieszą się karmienia hipopotamów i manatów, a także prezentacje przy ekspozycjach pingwinów i kotików. Od czasu do czasu pojawiają się wydarzenia specjalne – warsztaty edukacyjne, tematyczne weekendy czy nocowanie w Afrykarium w rejonie Kanału Mozambickiego. To propozycje z ograniczoną liczbą miejsc, dlatego warto śledzić komunikaty z wyprzedzeniem.

Bilety i godziny otwarcia – najważniejsze informacje przed wizytą

Ogród Zoologiczny i Afrykarium czynne są cały rok, jednak godziny otwarcia zmieniają się sezonowo. Latem obiekt czynny jest dłużej, zimą krócej. Szczegółowe informacje znajdziesz na stronie:

👉 https://zoo.wroclaw.pl/zwiedzanie/godziny-otwarcia/

Na oficjalnej stronie sprzedaży online znajdziesz aktualne ceny biletów normalnych, ulgowych, studenckich i rodzinnych, oferty biletów rocznych. Zakup z wyprzedzeniem oszczędza czas przy kasach i ułatwia zaplanowanie dnia.

👉 https://zoo.wroclaw.pl/cennik/

Dojazd i parking – komunikacją szybciej, samochodem wygodnie

Najprościej dotrzeć tu komunikacją miejską. Do przystanków Hala Stulecia i ZOO dojeżdżają tramwaje 1, 2, 4, 10, 13 i 19 oraz autobusy 145 i 146. Ostatni odcinek to krótki spacer przez teren Pergoli, który sam w sobie bywa atrakcją, zwłaszcza latem.

Kierowcy powinni pamiętać, że ogród nie dysponuje dużym własnym parkingiem. Najpewniejszym rozwiązaniem jest parking podziemny przy Hali Stulecia, położony kilka minut piechotą od bramy ZOO.

Wrocławski Ogród Zoologiczny i Afrykarium oferują niesamowite doświadczenie, które trudno porównać z inną atrakcją w mieście. Jeśli chcesz przejść tunelem pod rekinami i płaszczkami, zobaczyć hipopotamy, manaty i krokodyle nilowe, a potem spokojnie przespacerować się po otwartym terenie ogrodu, zaplanuj przynajmniej pół dnia i kup bilety online. To „must see” dla rodzin, jak i dla wszystkich, którzy cenią piękno przyrody oraz mądrze podaną edukację.